Blog

Rezana građa četinarskog i lisnatog drveta

Pod rezanom građom podrazumevaju se daske i letve četinarskih vrsta debljine do 100 mm, koje su namenenjene za upotrebu kao cele i za preradu u delove i gotove proizvode u građevinarstvu .

Rezana građa deli se na daske čija je širina više nego dva puta veća od debljine i na letve čija širina nije veća od dvostruke debljine. Debljina tankih dasaka ide do 35 mm, a debelih preko 35 mm.

Po karakteru obrade rezana građa deli se na okrajčenu, kod koje su obe uže strane obrađene po celoj dužini ili svaka od njih najmanje na polovinu dužine, i na ne okrajčenu kod koje uže strane uopšte nisu obrezane ili su obrezane manje nego na polovinu dužine. Obe široke strane i kod okrajčene i kod neokrajčene građe moraju biti obrađene po celoj dužini.

Po kvalitetu drveta i njegovoj obradi rezana građa deli se na sledeće klase: prima-ekstra, I, II, III, IV i V.

Utvrđena je sledeća raspodela rezane građe po klasama:

Za građevinarstvo I,II, III, IV, V
Za brodogradnju I, II, III
Za gradnju vagona I, II, III
Za mostogradnju I, II, III
Za gradnju automobila I, II, III
Za gradnju tovarnih kola II, III, IV
Za izradu nameštaja I, II, III, IV
Za izradu delova za brodove I, II, III
Za izradu drvenih cevi I, II
Za izradu drvene ambalaže II, III, IV, V

Klasa rezane građe za drvene konstrukcije mora odgovarati normama za projektovanje.

Rezana građa proizvodi se od borovog, smrekovog, ariševog, kedrovog i jelovog drveta. Dužina rezane građe kreće se od 1 do 6,5 m sa povećavanjem po 0,25 m, a za brodogradnju i mostogradnju do 9,5 m sa istim dužinskim povećavanjem.

Daske se izađujuu debljinama: 13, 16, 19, 22, 25, 30, 35, 40, 45, 50, 55, 60, 65, 70, 75, 85, 90, 100 mm i širinama od 50 do 260 mm sa povećavanjem po 10 mm; gredice debljine 25, 30, 35, 40, 45, 50, 55, 60, 65, 70, 75, 80, 90 i 100 mm, širine od 50 do 200  mm, sa povećavanjem po 10 mm. Širine i debljine rezane građe određene su za drvo sa vlažnošću 15 %. Kad je vlažnost veća, rezana građa svih vrsta drveta, osim ariševog, mora imati nadmer prid usled sušenja prema važećern standardu. Za ariševinu se nadmer na utezanje usled sušenja povećava za 30 % od veličina iz normi koje se odnose na bor, smreku, kedar Odstupanja dimenzija za rezanu građu utvrđena su sledeća:

  • Po dužini : ± 5 cm 
  • Po debljini do 35 mm :  ± 1 mm
  • Po debljini i širini od 40 do 100 mm : ± 2 ’’
  • Po širini od 105 do 210 mm : ± 3 ’’
  • Po širini preko 210 mm : ± 4 ’’

Vlažnost rezane građe ne normira se.

Grede četinarskih vrsta, četvorostrano i dvostrano obrađene imaju debljinu od 110 do 240 mm. Kod četvoro— stranih greda moraju biti obrađene sve četiri strane, a kod dvostranih samo dve strane. Dužina greda određena je od 1 do 6,5 m, sa povećavanjem po 0,25 m, a za brodogradnju i mostogradnju do 9,5 m sa istim dužinskim popovećanjem. Grede, koje se upotrebljavaju za željezničke mostove imaju dužinu 3,2; 4,2; i 5,2 m. Širina i debljina četvorostranih greda kreće se od 110 do 240 mm: grede za željezničke mostove izrađuju se debljine i širine 200 x 240; 220 X 260 i 220 X 280 mm. Širina rezanih strana dvostranih greda ne normira se. Dirnenzije greda određene su za drvo sa vlažnošću 15 %. Kad je veća vlažnost, grede svih vrsta, osim ariševih, moraju imati nadmer zbog usušivanja prema važećem standardu; za grede od ariševog drveta nadmeri zbog usušivanja povećavaju se u odnosu na norme propisane za bor, smreku, kedar i jelu. Grede za željezničke mostove mogu se izrađivati i od hrastovog drveta.

Po kvalitetu drveta grede se dele na četiri klase. I, II, III i IV. Koja će se klasa za određene inženjerske konstrukcije i elemente upotrebljavati propisano je odgovarajućim standardima i tehničkim uslovima za konstrukcije i elemente.

Za željezničke mostove i poljoprivrednu mašinogradnju upotrebljavaju se grede I klase. Grede I i II klase ne treba isporučivati pre nego što odleže u vitlovima manje 30 dana.

Po kvalitetu drvo mora ispunjavati uslove standarda. Daske, letve i grede od drveta lisnatih vrsta primenjuju se i cele i u kraćim komadima za različite elemente u različitoj industrijskoj proizvodnji i građevinarstvu.

Rezana građa radi se od hrasta, jasena, bukve, breze, klena, graba, bresta, jove, jasike, lipe, topole i dr. i deli se na daske, kod kojih je širina veća od dvostruke debljine, letve, čija širina nije veća od dvostruke debljine i grede, kod kojih su i debljina i širina veće od 100 mm. Po debljini rezana građa deli se na tanku, do 35 mm i na debelu 35 - 40 mm.

Po karakteru obrade rezana građa deli se na: Okrajčenu, kod koje su sve četiri strane obrađene, i veličina neokrajčenih strana nije veća od dozvoljenih dimenzija; neokrajčenu, kod koje su šire strane okrajčene, a uže neokrajčene ili kod kojih su dimenzije neokrajčenih užih i širih strana veće od dozvoljenih.

Dimenzije rezane građe su sledeće: dužina 1 do 6,5 m sa povećavanjem 0,1 m; debljina — 7, 10, 13, 16, 19, 22, 25 — 50 mm (sa povećavanjem po 5 mm), 50 — 130 (sa povećanjem po 10 mm); širina od 50 mm i više sa povećavanjem po 10 mm. Sirina neokrajčene građe predstavlja poluzbir širina dveju širih strana, izmerenih na sredini dužine date grade, pri čemu se delovi do 0,5 cm ne uračunavaju a 0,5 cm i više računaju se kao 1 cm. Dimenzije rezane građe po debljini i po širini određene su za vlažnost drveta 15 %. Kad je vlažnost veća, rezana grada mora imati nadmer zbog usušivanja.

Vlažnost rezane građe ne treba da je veća od 25 % aps. Prema manama drveta, čistoći obrade i stepenu tačnosti, razna građa izrađuje se u četiri klase: I, II, III i IV.

 

Ako vam se svideo tekst, kliknite na lajk ili napisite komentar

Blog Kategorije